زيتون و روغن حيوانى ) « 1 » و طبق روايت سكونى از امام صادق عليه السلام از رسول خدا صلى الله عليه و آله احتكار در شش چيز است : ( 1 - گندم 2 - جو 3 - خرما 4 - روغن زيتون 5 - كشمش 6 - روغن حيوانى « 2 » قوله : ثم انّ : مرحوم شيخ مىفرمايد : در ثبوت احتكار در غلّات اربع به اضافهء روغن جاى بحث نيست و كشف الرموز « 3 » و سرائر « 4 » ادّعاى اجماع كرده‌اند و مجمع الفائده نفى خلاف نموده « 5 » روغن زيتون هم در چند روايت ذكر شد و لذا شيخ صدوق « 6 » و علّامه در تحرير « 7 » فتوى به احتكار بودن آن داده‌اند و نيز شهيدان « 8 » و محقّق ثانى « 9 » و ديگران هم بدان فتوى داده‌اند . و امّا آيا در مورد نمك هم احتكار صدق مىكند ؟ عدّه‌اى از بزرگان از قبيل : شيخ در مبسوط « 10 » و ابن حمزه در وسيله « 11 » و علّامه در تذكره « 12 » و نهاية الاحكام « 13 » و شهيد اوّل در دروس « 14 » و شهيد ثانى در مسالك « 15 » نمك را به طعامهاى مذكور ملحق كرده‌اند ، البته نصّ خاصى در مورد نمك نيست ولى در بعض روايات علّت حرمت احتكار را احتياج مردمان ذكر كرده بود و اين علّت در مورد نمك هم هست و بلكه به طريق اولى وجود دارد زيرا احتياج به نمك از احتياج به بعضى از امور مذكور ( زيتون مثلًا ) بيشتر است . ( البته اگر مناط ، حاجت مردمان باشد خيلى چيزهاى ديگر در هر عصر و زمانى ملحق به امور مذكور مىشود و اختصاص به مواد غذائى نخواهد داشت . ) نكتهء دوّم : آيا به محض اينكه شخصى طعامى را در انبار گذاشت احتكار ناميده

--> ( 1 ) . قرب الاسناد ، ص 135 . ( 2 ) . وسائل الشيعه ج 12 ، ص 314 ، حديث 10 . ( 3 ) . كشف الرموز ، ج 1 ، ص 455 . ( 4 ) . سرائر ، ج 2 ، ص 238 . ( 5 ) . مجمع الفايده ، ج 8 ، ص 26 . ( 6 ) . المقنع ، ص 372 ، الفقيه ، ج 3 ، ص 265 . ( 7 ) . تحرير ، ج 2 ، ص 160 . ( 8 ) . دروس ، ج 3 ، ص 180 ، مسالك ، ج 3 ، ص 192 . ( 9 ) . جامع المقاصد ، ج 4 ، ص 40 . ( 10 ) . مبسوط ، ج 2 ، ص 195 . ( 11 ) . الوسيلهء ص 260 . ( 12 ) . تذكرة ، ج 1 ، ص 585 . ( 13 ) . نهاية الاحكام ، ج 2 ، ص 514 . ( 14 ) . دروس ، ج 3 ، ص 180 . ( 15 ) . مسالك ، ج 3 ، ص 192 .